آیین نامه کتابخانه :

 | تاریخ ارسال: ۱۴۰۵/۰۷/۲۶ | 

آیین‌نامه کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع ­رسانی دانشگاه علوم پزشکی گلستان 

 مقدمه
به مجموعه مقرراتی که یک موسسه عمومی یا خصوصی به منظور تنظیم امور موسسه خود تهیه و تدوین می‌کند آیین‌نامه گفته می‌شود. از اهداف آیین‌نامه می‌توان به پر کردن خلأ قانونی، ایجاد نظم و هماهنگی، بیان جزئیات و تسهیل اجرای قوانین، تعامل مثبت با افراد ذینفع، تعریف فعالیت‌ها و تفکیک مسئولیت‌ها و ارزیابی عملکرد اشاره کرد. دانشگاه علوم پزشکی گلستان با توجه به موارد فوق و اهمیت آیین‌نامه در دستیابی به اهداف کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی، آیین‌نامه زیر را به تصویب رسانده است. رعایت مفاد این آیین‌نامه برای کلیه مراکز تابعه الزامی خواهد بود.

رسالت کتابخانه
۱. تسهیل جستجو و دستیابی به منابع اطلاعات علمی
۲. تهیه مجموعه‌ها و آرشیوهای تخصصی با توجه به نیاز دانشکده‌ها و مراکز تحقیقاتی از قبیل کتاب‌های چاپی، الکترونیکی، سی‌دی‌های آموزشی، عکس‌ها و سایر منابع اطلاعات
۳. فراهم آوری فضای فیزیکی برای ارائه خدمات اطلاع‌رسانی و مطالعه کاربران
۴. ارائه خدمات مرجع (کمک به اطلاع‌یابی کاربران)

کاربران کتابخانه
کلیه دانشجویان، اعضای هیئت علمی و کارکنان وابسته به دانشگاه علوم پزشکی گلستان که عضو کتابخانه شده‌اند را جامعه کتابخانه می‌گویند.

منابع کتابخانه
شامل کتب فارسی و لاتین چاپی و الکترونیکی، مجلات چاپی و الکترونیکی، پایان‌نامه‌ها، طرح‌های تحقیقاتی، سی دی و فیلم‌های آموزشی و پایگاه‌های اطلاعاتی مشترک دانشگاه می‌باشد.

 

دستورالعمل‌ها

ماده۱- مجموعه‌سازی:

برنامه‌ریزی شیوه گردآوری مواد است که مجموعه منسجم و معتبر را به وجود می‌آورد تا بر مبنای اهداف و خدمات پیش بینی شده، نیازهای دانشگاه را پوشش دهد.
مجموعه‌سازی در کتابخانه دانشگاه علوم پزشکی گلستان به صورت متمرکز و توسط کمیته تأمین منابع انجام می‌پذیرد. این کمیته شامل اعضای زیر می‌باشد:
۱. نماینده معاونت محترم تحقیقات و فناوری دانشگاه
۲. روسای کتابخانه‌های تابعه
۳.نماینده ای از رشته های آموزشی به عنوان کارشناس موضوعی
۴. نماینده‌ای از کتابداران هر کتابخانه به عنوان کارشناس حرفه‌ای

ماده فرایند مجموعه سازی:

کمیته تامین منابع به طور مرتب به نیازسنجی کاربران می‌پردازد و برطبق اولویت‌های تخصصی و استانداردهای کتابخانه‌های دانشگاهی اقدام به تهیه منابع برای واحدهای تابعه دانشگاه می‌کند. نیازسنجی به ۴ طریق انجام خواهد گرفت:
۱. تکمیل فرم‌های آنلاین موجود در پورتال کتابخانه
۲. تکمیل فرم‌های چاپی موجود در کتابخانه‌های تابعه دانشگاه‌ها

جلسات کمیته تأمین منابع برای تشخیص نیازها و سیاست‌گذاری خرید هر شش ماه یک‌بار (فروردین-مهر) برگزار می‌شود
ماده ۲- خدمات فنی:

به فهرست‌نویسی، رده‌بندی و آماده‌سازی ظاهری کتاب برای گذاشتن در قفسه‌ها و ورود اطلاعات کتاب‌شناختی مدارک در نرم‌افزار کتابخانه‌ای خدمات فنی گفته می‌شود.

ماده ۳- سیاهه برداری:

سیاهه برداری بازبینی مجموعه منابع یک کتابخانه به منظور تعیین کتاب‌هایی است که در قفسه‌ها در جای ویژه خود وجود ندارد. سیاهه برداری به‌طور سالانه و در تابستان هرسال انجام می‌گیرد.

ماده ۴- وجین:

عمل امحا یا جابجا کردن نسخه‌های زائد جاگیر، کتاب‌ها و موادی که به ندرت مورد استفاده قرار می‌گیرد یا به طور کافی قابل استفاده نیستند را وجین می‌گویند.
منابعی که شامل شرایط وجین می‌باشند:
۱. منابع فرسوده به صورتی که دیگر غیرقابل استفاده باشد و قابلیت صحافی یا تعمیر نداشته باشد
۲. منابعی که ده سال از تاریخ انتشار آن‌ها گذشته باشد؛ در صورتی که نسخه جدید آن به تعداد کافی در کتابخانه موجود باشد.
تبصره: ممکن است بعضی از منابع به دلایلی از قبیل نبود نسخه جدید یا استفاده مکرر بیشتر از ده سال هم در کتابخانه باقی بماند.
فرایند وجین به این صورت است که وجین همیشه به معنای دور انداختن کتاب نیست کتابخانه‌های تابعه هنگام وجین می‌بایست لیستی از منابع وجین را آماده کرده و لیست را به مراکز ارسال کرده و سپس در صورت عدم نیاز هیچ‌کدام از کتابخانه‌های تابعه در فرایند امحا قرار می‌گیرد.
وجین به صورت سالانه و همزمان با سیاهه برداری انجام می‌شود.

ماده ۵- اهداء:

فرآیندی است که در آن اشخاص یا سازمان‌ها، منابعی را به صورت رایگان و جهت استفاده عمومی به کتابخانه‌ها ارائه می‌دهند.
قوانین اهداء کتابخانه: تمام منابع اهدایی را می‌پذیرد اگر منبع اهدایی مشمول قوانین وجین کتاب نباشد در سیستم کتابخانه ثبت و همانند یک منبع خریداری شده با آن رفتار می‌شود در غیر این صورت (فرسوده بودن کتاب، قدیمی بودن یا عدم ارتباط موضوعی با مجموعه کتابخانه) در قفسه " ببر و بخوان و نیار" قرار می‌گیرد.
توضیح: منظور از قفسه ببر و بخوان و نیار قفسه­ای است که منابع فوق در آن قرار گرفته و ثبت نمی‌شود و کاربران می‌توانند منبع را به کتابخانه عودت ندهند.

 
ماده ۶- امانت:

فرآیند ثبت کتاب یا سایر موادی که به امانت داده می‌شود به نام شخص امانت‌گیرنده و سپردن آن به او
قوانین امانت: به هر کدام از کاربران زیر طبق دستورالعمل به مدت زمان مقرر کتاب امانت داده می‌شود

تعداد مجاز	مدت زمان (روز)
۲	۷	کارکنان
۳	۱۰	دانشجوی کارشناسی
۵	۱۴	دانشجوی کارشناسی ارشد
۵	۱۴	دانشجوی دکترای حرفه‌ای و دندانپزشکی
۵	۲۱	دانشجوی P‏HD
۷	۳۰	هیئت علمی

 
تبصره ۱: هر عضو از هر مدرک فقط یک عنوان می تواند امانت بگیرد(دو نسخه از یک عنوان امانت داده نمی شود)
ماده ۲: کلیه اعضا در صورت رزرو نبودن منابع به امانت برده شده و نداشتن متقاضی می توانند تا یک دوره دیگر نیز آنها را تمدید کنند.
ماده ۳: مدت زمان امانت و تعداد منابع امانتی بر حسب شرایط و با تشخیص کتابدار امانت قابل تغییر است.
ماده ۴: هر گاه فردی بدون رعایت مقررات مربوط به امانت اقدام به خارج نمودن منابع از کتابخانه نماید برای اولین بار اخطار کتبی و در صورت تکرار از کلیه خدمات کتابخانه های دانشگاه محروم می شود.دانشجویان نیز به عنوان نتخلف به کمیته انضباطی دانشگاه معرفی خواهند شد.
ماده ۵: امانت منابع به دانشجویان دانشگاه غیر با توجه به شرایط و تشخیص کتابدار امکان پذیر است.
 
ماده ۷- منابعی که امانت داده نمی شوند:
۱_کتابهای مرجع (reference)
۲_مجلات
۳_پایان نامه های تحصیلی
۴_طرح های تحقیقاتی
۵_مواد دیداری- شنیداری

ماده ۸_رزرو:
۱_ در کتابخانه‌های تابعه دانشگاه امکان رزرو منبع از طریق پورتال کتابخانه وجود دارد.
 ۲_اعضا می توانند منابع مورد درخواست خود را از آدرسhttps://azarsa.goums.ac.ir رزرو نمایند.
۳_منبع رزرو شده فقط تا ۲۴ ساعت برای عضو نگهداری می شود،در صورت عدم مراجعه عضو در مهلت تعیین شده کتابخانه می تواند منبع را در اختیار متقاضی دیگری قرار دهد.

ماده ۹:دیرکرد و جرائم تاخیر در بازگشت منابع
با توجه به منابع محدود و لزوم رعایت قوانین و مقررات مربوط به امانت کتب. چنانچه فرد امانت گیرنده در موعد مقرر اقدام به بازگرداندن کتاب نکند،حسب مورد،جرائم زیر شامل حال وی خواهد شد:
۱_در مورد منابعی که توسط امانت گیرنده مفقود و یا مطابق نظر کارشناس مسئول کتابخانه به آن خسارت وارد شده باشد امانت گیرنده موظف است آخرین چاپ منبع مربوط را حداکثرظرف مدت یک ماه از تاریخ بازگشت کتاب تهیه و به کتابخانه تحویل دهد.
۲_تعویض هر گونه منبع و ارائه آن به جای نسخه اصلی به کتابخانه،تخلف محسوب شده و با افراد خاطی برخورد خواهد شد.
۳_با توجه به منابع محدود و لزوم رعایت قوانین و مقررات مربوط به امانت کتب،چنانچه منابع امانی در موعد مقرر بازگردانده نشود،با امانت گیرنده حسب مورد به شرح زیر برخورد خواهد شد:
برای اعضایی که بار اول دیرکرد دارند،ابتدا تذکر کتبی و ارسال پیام از طریق پست الکترونیکی،و یا تماس تلفنی انجام خواهد شد و چنانچه ظرف مدت ۱۰ روز همچنان کتاب بازگردانده نشود،کارت عضویت شخص به مدت ۳ ماه مسدود و عضویت ایشان به حالت تعلیق در خواهد آمد و پس از آن این افراد شامل پرداخت جریمه نقدی به شرح زیر می باشند و تا زمان پرداخت جریمه دیرکرد،عضویت فرد همچنان به حالت تعلیق باقی خواهد ماند.
میزان جریمه نقدی به ازای هر روز برای اعضای هیئت علمی رسمی،پیمانی و حق التدریس ۱۰۰۰۰۰ ریال
میزان جریمه نقدی به ازای هر روز برای دانشجویان مقاطع دکترا و کارمندان رسمی،پیمانی و قراردادی۵۰۰۰۰ ریال
_در مناسبت های ویژه و با تصویب ریاست کتابخانه/معاونت مربوطه،مبالغ جریمه تاخیر مشمول تخفیف و بخشودگی مناسبتی خواهد بود.

ماده۱۰:استفاده در محل منابع
اعضا می توانند در ساعاتی که کتابخانه اعلام خواهد کرد از منابع مورد نظر در محل استفاده کنند.
۱_۱۰_استفاده از منابع در محل برای کلیه مراجعان غیر عضو منوط به ارائه کارت شناسایی است.
۲_۱۰_به منظور استفاده هر چه بیشتر منابع موجود در کتابخانه های دانشگاه اساتید،دانشجویان،دانش پژوهان سایر مراکز و... پس از تایید ریاست کتابخانه های دانشگاه برای دوره زمانی محدود و معین مجاز به استفاده از منابع در محل می باشند.
۳_۱۰_فتوکپی از طرح های تحقیقاتی و پایان نامه ها مجاز نمی باشد
۴_۱۰_رعایت نظم در کتابخانه و سالن های مطالعه
به منظور استفاده هر چه بیشتر از محیط آرام کتابخانه و حراست از اوال آن استفاده کنندگان موظف به رعایت موارد ذیل می باشند:
۱_رعایت سکوت مطلق در محیط کتابخانه و سالن های مطالعه
۲_خودداری از خوردن و آشامیدن و استعمال دخانیات
۳_مطالعه به صورت انفرادی
۴_به همراه داشتن کارت عضویت و کارت شناسایی معتبر به هنگام ورود به کتابخانه و سالن های مطالعه
۵_استفاده از تلفن همراه در کتابخانه و سالن های مطالعه اکیدا ممنوع است.
۶-رعایت شئونات و حجاب اسلامی
۷-عدم جابجایی لوازم کتابخانه
۸-خودداری ار رزرو صندلی های سالن مطالعه

ماده ۱۱- عضویت:
عضویت در مجموعه کتابخانه‌های تابعه به صورت یکپارچه بوده و عضویت در یک کتابخانه به منزله امکان استفاده از تمامی کتابخانه‌های تابعه می‌باشد.
با توجه به یکپارچه بودن نرم‌افزار آذرسا عضویت به صورت الکترونیک از طریق پورتال کتابخانه می‌باشد.
تسویه حساب نیز به صورت متمرکز بوده و تسویه حساب در یک کتابخانه به منزله تسویه حساب در همه کتابخانه‌ها می‌باشد.
مراجعین از سایر سازمان‌ها و ارگان‌ها با ارائه معرفی‌نامه از سازمان متبوع می‌توانند از خدمات کتابخانه، فقط در محل کتابخانه، استفاده کنند (به این مراجعان خدمات امانت ارائه نمی‌شود).
امانت فقط به شخص عضو کتابخانه داده می‌شود.

ماده ۱۲_مراحل عضویت

 ۱_مراجعه به سایت http://azarsa.goums.ac.ir
۲_کلیک روی گزینه ثبت نام
۳_تکمیل فرم اطلاعات فردی
۴_بارگذاری مدارک(اسکن عکس،صفحه اول شناسنامه،پشت و روی کارت ملی،کارت دانشجویی برای دانشجویان و حکم کارگزینی برای کارکنان و هیئت علمی)
۵_ثبت نهایی
۶-به همراه داشتن اصل کارت دانشجویی/اصل حکم کارگزینی در اولین مراجعه خود به کتابخانه جهت تایید نهایی عضویت
هر شخص واجد شرایط با توجه به تحت وب بودن نرم افزار فقط یکی از کتابخانه های دانشگاه می تواند عضو شود و با همان عضویت از خدمات کلیه کتابخانه های دانشگاه بهره مند شود.

ماده۱۲_مدت عضویت
 ۱_مدت عضویت دانشجویان تا پایان مدت اعتبار کارت دانشجویی آنها می باشد.
۲_عضویت اعضای هیئت علمی و کارکنان دانشگاه تا پایان دوره اشتغال آنها در دانشگاه معتبر است.

ماده ۱۴- مرجع:

خدمات مرجع به کمک و راهنمایی به مراجعان به خصوص در مورد تجسس‌های علمی و یافتن اطلاعات تازه در مورد موضوع‌های مختلف، خدمات مرجع اطلاق می‌شود.
در کتابخانه‌های تابعه خدمات مرجع به صورت مشاوره و راهنمایی کاربران در جستجوی اطلاعات علمی پژوهشی، ارائه راهنمایی در خصوص استفاده از پایگاه اطلاعاتی، ارائه خدمات به صورت از کتابدار بپرس، ارائه خدمات از طریق پست الکترونیک، دورنگار و تلفن ارائه می‌شود.

ماده۱۵_شیوه نامه تحویل پایان نامه/رساله به کتابخانه
۱_تحویل یک نسخه پایان نامه/رساله چاپی_الکترونیکی با فرمت تعیین شده دانشگاه
۲_صفحات تاییدیه اعضای هیات داوران،آیین نامه چاپ پایان نامه/رساله،آیین نامه حق مالکیت پایان نامه/رساله و نمره پایان نامه/رساله به صورت امضاء شده بر روی فایل قرار داده شود.
۳_عنوان درج شده در پایان نامه دقیقا با عنوان صفحه تاییدیه داوران یکی باشد.
۴_فایل تهیه شده با هر دو فرمت word ،pdf روی یک سی دی از اولین صفحه تا آخرین صفحه کپی شود.
۵_بارگذاری فایل کامل پایان نامه/رساله در نرم افزار کتابخانه آذرسا